دی ان ان evoq , دات نت نیوک ,dnn
چهارشنبه, 28 مهر,1400

بنت الهدی صدر، زن تراز اسلام


بنت الهدی صدر، زن تراز اسلام

استاد پورحسینی

 درآمد سخن

عصر حاضر زنانی شاهد ظهور زنانی بوده است که می‌توانند تعریف زن و حضور او را در ساحت قرب و رشد کمالات اخلاقی و در ساحت فعالیت اجتماعی، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر، جهانی کنند و بن بست‌های بزرگ را در هم بشکنند. بی‌گمان می‌توان چیستی و چگونگی وجود آنان را از الفبای سخنانشان شنید و شناخت و نوشت و بر صفحه‌ی دل همیشه جای داد.

جامع‌ترین کلام وحیانی در معرفی زن خوب که محور اصلی این گفتار را رقم می‌زند در آیات11- 12 سوره‌ی تحریم آمده است: «وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ* وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ»؛ و براى كسانى كه ايمان آورده‏ اند خدا همسر فرعون را مثل آورده آنگاه كه گفت پروردگارا پيش خود در بهشت‏ خانه‏ اى برايم بساز و مرا از فرعون و كردارش نجات ده و مرا از دست مردم ستمگر برهان* و مريم دخت عمران را همان كسى كه خود را پاكدامن نگاه داشت و در او از روح خود دميديم و سخنان پروردگار خود و كتاب‌هاى او را تصديق كرد و از فرمانبرداران بود. فراز و فرودهای زندگی این دو بانو شاخص‌های خوبی برای حرکت است. نگاه معنوی مادر مریم به فرزند، رشد و قبولی عنصر ذات او، صداقت و پاکی و راستی، شور و عشق دانستن و علم‌آموزی را که مرور می‌کنی یک به یک در بانو صدر و خاندان محترم او تبلور یافته می‌یابی.

اگر در طی این مسیر با شخصیت زیبای آسیه نیز همراه شوی دستاوردی همچون صبر، ایمان و یقین، استکبارستیزی، شجاعت و تهور، تولی و تبری را در یک بانوی فرهیخته مجسم می‌یابی و آنگاه که با این اوصاف به بیت خاندان صدر سفر کرده و دق الباب می‌کنی سیمای استوار ثبات و استقامت یک خواهر مجاهد را که پرتلاش و پرتوان به آغوش شهادت می‌رود جلوه‌گر می‌یابی. از این مختصر برمی‌آید که وصف ذاتی و لا یتغیر زن این نیست که سرگرم حلیه و زیور بوده و در مناظره‌های علمی غایب و محروم باشد. جلالت و عظمت زن به گونه‌ای است که با نشو و نما در معنویت، مزرعه‌ی حیات وجود را با آب استقامت آبیاری کرده و نقطه‌ی عطف تاریخ عصر خود می‌گردد.

کمال شخصیت زن بر اساس فضیلت، عفت و اخلاق

بنت الهدی در مقاله‌ی صوت المرأة المسلمة پس از تبیین جایگاه قرآنی زن می‌گوید: «اخذت تبنی شخصیتها علی اساس المفاهیم الاسلامیة من الفضیلة و العفة و الاخلاق» (ر.ک: بنت الهدی، 1380ق).

    کارشناسان برای اخلاق فاضله چهار اصل عفت، شجاعت، حکمت و عدالت را برشمرده‌اند. از این اصول چهارگانه فروعی همچون جود و سخاوت، قناعت و شکر، صبر و شهامت، جرأت، حیا، غیرت و خیرخواهی، بزرگواری و تواضع متمشی می‌شود. و در نگاه گسترده‌تری می‌توان گفت: از شاخه‌ی حکمت، صفای ذهن، سهولت قلم، سرعت فهم و ذکاوت جوشش می‌کند و از شاخه‌ی عفت، حیا و سخاوت، آرامش دل، ورع و وقار، آزادگی و صبر، قناعت و خوش سیرتی رویش دارد.

از اصل عدالت فضایی همچون استقلال نفس، زهد و خیرخواهی، بلندطبعی، مراقبت، راستی، درستی، پرستش و عبودیت جلوه‌گری می‌نماید. در نهایت از اصل شجاعت، قامت استوار، بلندهمتی، ثبات، صبر در مصائب، تحمل مشقت و عدم اضطراب برمی‌آید (ر.ک: طباطبایی، 1363، ج 1، ص524).

توضیح رسالت فضایل مذکور بر عهده‌ی علم اخلاق است اما مصداقش در بنت الهدی (بنت الاسلام) تجلی یافته است و این همه بر اساس گواهی است که معرفان شخصیت او در سال‌های اخیر نام برده‌اند (ر.ک: دائرة المعارف شیعه، ج3، ص 425).

تجلی اخلاق فاضله در بنت الهدی

به طور کلی می‌توان گفت: هنگامی که ایمان انسان رو به کمال می‌رود و ترقیاتی در این زمینه نصیب وی گردد دل او مجذوب تفکر درباره‌ی خدا و توجه به اسما و صفات عالیه‌ی حق که از هر نقصی منزه و مبراست می‌گردد؛ این حالت جذبه‌ روز به روز شدیدتر و توجه او به خدا عمیق‌تر می‌شود. چرا که قرآن می‌فرماید: «... وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ» (بقره/165)؛ ... ولى كسانى كه ايمان آورده‏‌اند به خدا محبت بيشترى دارند تا بدانجا می‌رسد که غرق در عبادت و معرفت پروردگار است.

این عشق زیبا او را وادار به پیروی از پیامبر اکرم (ص) در تمام افعال و حرکات می‌کند؛ زیرا عشق به چیزی مستلزم عشق به آثار آن است.

پیروی از الگو و عشق ورزی به آنان جزء وجود می‌شود به طوری که کلماتش تمامی جلوه‌گر این عاشقی می‌شود. سخنان بنت الهدی را در توصیف حضرت زینب (س) ببینید: «فاذکر زینب بنت علی (ع) اخت الحسنین سلیلة البیت، الهاشمی العریق و عقیلة الطالبین و زهرة  اهلیها الاعلیین و ریحانة النبویة السماویه و قدامه الشجرة المبارکة التی اصلها ثابت فی الارض و فرعها فی السماء» (بنت الهدی، 1380، ص77).

آتش این شوق و محبت باز شعله‌ورتر می‌گردد و به جایی می‌رسد که از همه چیز صرف نظر کرده و تمام توجهش به ذات او می‌شود. فقط او را دوست می‌دارد دلش تنها برای او خاضع است. علاقه و عشق فرد را از همه چیز می‌گیرد و هیچ چیز را جز برای خدا دوست نمی‌دارد.

وقتی سراسر وجود از شوق و محبت خدا و خاندان عصمت (ع) لبریز گردید طرز تفکر و عمل او با سایرین تفاوت می‌کند. زیرا مردم هر چیز را از پشت حجاب می‌بینند اما او که فقط خدا را دوست دارد. همه چیز را واقعی می‌بیند. مقاصد و اهداف او در تمام حرکت‌ها با دیگر مردم فرق می‌کند.  از نظر علم عمل با مردم تفاوت بسیار دارد. در مکتب اخلاقی قرآن رشد می‌کند و انسانی تراز قرآن می‌گردد. اگر تا کنون دنبال هر کار و هر فضیلتی میرفت به خاطر این بود که فضیلت انسانی است و از هر کار وقتی دوری میجست برای این بود که از رذائل انسانی است ولی اکنون جز خدا نمی خواهد. سر منزل مقصود او خدا و زاد و توشه اش بندگی و راهنمای او شوق و محبت الهی است (طباطبایی، 1363، ج1، ص526-528). در چنین حالتی کم‌کم می‌توانی سرشاخه‌های الفبای وجودش را حتی از دورترین نقاط ببینی. اگر نظاره گر باشی خواهی دید که:

1. محراب اندیش و محراب محور است و بصیرت بازیافته از این کمال را در تعالی کرامت انسانی به تمام خرج می‌کند.

2. تمام گرایش ضد دینی جامعه و به خصوص زنان را رصد می‌کند.

3. در برابر تفکرات رایج دنیا منفعل شده و خرق عادات غلط می‌کند.

4. نگاهش کاربرد گرایانه و عمل محور است نیاز جامعه را می‌داند و با احترام ویژه مخاطب راهنما می‌گردد تا روح اسلام و تعالیم حکیمانه را بشناساند.

5. عفیفانه و ایثارگرانه سهم خود را از جان در حفظ دین می‌بخشد.

بنت الهدی در طی سال‌های مبارزه و ایثار برای حفظ هویت دینی زنان در برابر هجوم فرهنگ استعماری با زبان و قلم در قالب سخن و خطابه، شعر، ادبیات، داستان و... جان پاک خود مایه گذاشت تا زنان را با جلوه‌ی جمال حق آشنا کند.

معرفی حضور ارزش مدارانه او به جامعه‌ی جهانی سنگ بنای بنیان خانواده و حقایق زن خواهد بود. این عرصه منتظر گام‌های بلند عاشقان است که باید پیموده شود.

 منابع:

* قرآن کریم

1. صدر، بنت الهدی؛ صوت المراة المسلمة، دارالاضواء، سال اول، شماره2، 1380ق.

2. طباطبایی، سید محمد حسین؛ المیزان، بی‌جا، نشر فرهنگی رجا،  1363.

شماره نشریه:  شمیم نرجس شماره 37


تعداد امتیازات: (0) Article Rating
تعداد مشاهده خبر: (543)

نظرات ارسال شده

هم اکنون هیچ نظری ارسال نشده است. شما می توانید اولین نظردهنده باشد.

ارسال نظر جدید

نام

ایمیل

وب سایت

Escort